CEO’ların %99’u Yapay Zekâ Yüzünden Toplu İşten Çıkarmaya Hazırlanıyor

Yapay zekâ artık sadece “geleceğin teknolojisi” değil, doğrudan iş dünyasının merkezine oturmuş durumda. Ancak görünen o ki bu dönüşümün ilk büyük etkisi çalışanlar üzerinde olacak. Yeni yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre CEO’ların neredeyse tamamı, önümüzdeki birkaç yıl içinde yapay zekâ kaynaklı işten çıkarmalar bekliyor.

Mercer tarafından gerçekleştirilen ve 12 binden fazla yönetici, çalışan, yatırımcı ve insan kaynakları liderinin katıldığı araştırma, şirketlerin AI tarafında gaza bastığını gösteriyor. Fakat aynı zamanda oldukça dikkat çekici bir tablo da ortaya çıkıyor: Şirketler yapay zekâya milyarlar yatırıyor ama bu yatırımların gerçekten işe yarayıp yaramadığı hâlâ net değil.

En büyük risk grubunda genç çalışanlar var

Araştırmanın en dikkat çekici kısmı ise giriş seviyesi çalışanlarla ilgili. Özellikle 22-27 yaş arasındaki genç profesyonellerin, yapay zekâ dönüşümünden en fazla etkilenebilecek grup olduğu belirtiliyor.

Bunun nedeni oldukça basit. Şirketlerin yeni mezunlara verdiği birçok rutin görev artık üretken yapay zekâ araçları tarafından yapılabiliyor. Kod yazımı, veri düzenleme, rapor hazırlama ve temel analiz gibi tekrar eden işler, AI sistemlerinin en güçlü olduğu alanlar arasında yer alıyor.

Bu durum da şirketlerin junior çalışan alımını yavaşlatmasına neden oluyor. Yani birçok kişi için kariyerin ilk basamağı olan pozisyonlar yavaş yavaş ortadan kaybolabilir.

Şirketler AI yatırımlarından bile tam emin değil

İşin ilginç tarafıysa burada başlıyor. Çünkü CEO’lar yapay zekâyı agresif şekilde şirketlerine entegre etmeye çalışsa da, büyük kısmı yatırımların karşılığını aldıklarını düşünmüyor.

Oliver Wyman’ın yayımladığı başka bir araştırmaya göre CEO’ların sadece %27’si, yapay zekâ yatırımlarının beklentileri karşıladığını söylüyor. Yaklaşık dörtte birlik kesim ise AI’ın gelirlerine hiçbir katkı sağlamadığını belirtiyor.

Buna rağmen şirketlerin otomasyona hız kesmeden devam ettiği görülüyor. Özellikle maliyet düşürme hedefi, AI yatırımlarının ana motivasyonlarından biri hâline gelmiş durumda.

Giriş seviyesi pozisyonlar hızla azaltılıyor

Araştırmadaki verilere göre otomasyon nedeniyle alt seviye pozisyonları azaltan şirketlerin oranı yalnızca bir yılda %17’den %43’e yükseldi. Bu da değişimin artık teoriden çıkıp doğrudan şirket politikalarına dönüştüğünü gösteriyor.

Örneğin Standard Chartered kısa süre önce otomasyon ve AI dönüşümü kapsamında 7 bin kişilik işten çıkarma planını açıklamıştı. Benzer şekilde teknoloji sektöründe de son dönemde on binlerce kişinin işine son verildiği görülüyor.

Elbette tüm şirketler bunu doğrudan “AI yüzünden” yapmıyor olabilir. Bazı analistler, teknoloji devlerinin yapay zekâyı aynı zamanda ekonomik küçülme, fazla işe alım ve yeniden yapılanma süreçleri için bir bahane olarak kullandığını düşünüyor.

Yapay zekâ iş dünyasını tamamen değiştirebilir

Uzmanlara göre asıl büyük risk, genç çalışanların deneyim kazanabileceği pozisyonların ortadan kaybolması. Çünkü birçok sektörde kariyer gelişimi, giriş seviyesi işlerle başlıyor.

Eğer şirketler bu pozisyonları tamamen otomasyona bırakırsa, gelecekte deneyimli çalışan yetiştirmek de ciddi bir probleme dönüşebilir. Kısacası yapay zekâ yalnızca bugünün işlerini değil, geleceğin kariyer sistemini de değiştirebilir gibi görünüyor.